SÜTÇÜ SEVDA

SÜTÇÜ SEVDA

1374204_565082070207546_498993632_n
Büyükannem kendi bildiklerinin kurallarıyla dünyayı algılayan, inatçı ve güçlü bir kadındı.
Baharat kokulu, toprak damlı evde yaşarken, dünyayı büyükannemim küçük penceresinden seyrederim. Sonra güneş tepelerini aşıp, akşamı kızıllığa boyadığında ıslık çala çala düşerdim yollara.

Baharlarda Sütçü Sevda’yı beklerdim hep. Kış günlerinde sabahın alaca karanlığından akşama kadar pencere kenarına oturur, meltem rüzgârlarına karşı çeviririm yüzümü. Bazen de şafak sökmeden içimdeki çocuk benden önce uyanarak pencereden sokağa fırlar, çırpı bacaklarıyla seke seke Sütçü Sevda’nın peşine düşerdi.

Sabahın erken saatlerinde bir geçit töreni başlardı. Pencere önünde, önce boyacı Bahri geçerdi; ardında ayyaş Nuri bir türkü tutturarak sağa sola çarpa çarpa yürürdü. Az ileride Hacı Hamdi elindeki tespihini şıkırdatarak yürürken, hemen ardından Papaz Troyat elindeki haçı göğsüne bastırarak geçerdi. En arkada omuzları öne düşük, üstü b aşı lime lime Boyacı Mehmet gelirdi. Onun ardından ev temizliğine giden Hanife teyze, elinden tuttuğu çelimsiz oğlu Hüseyin’le gelip köşe başında kaybolurdu. Tam o muhteşem geçit töreni bitti derken, köşe başında bir gurup ırgat genç kadınla, orta yaşlı sebzeci kadın sesleri duyulurdu. Kadınlar aralarında açık seçik konuşur ve kıkır kıkır gülüşerek gelip geçerdi. Sonra sabah pazarcılarının çığırtan sesleri güneşe doğru yükselerek, gün boyu uzayıp giderdi.

O gün bu gündür her Çarşamba günü pencere kenarına geçer otururum. Herkesten çok hiç görmediğim annemi bekler gibi, Sütçü Sevda’nın yolunu beklerim.

Toprak damlı o eski dağ evinde bir birine benzeyen günler hızla akıp geçerdi. Bazen de ölümle kalım arasında o ince çizgide durarak, ağlamaklı bir insan sesinin yürek burkan ezikliğini içimde duyardım. Yolun sonuna geldiğimde, hüzünlü bir gülüşüm kaldı içimde. Bir de Sütçü Sevda’yla, papatya yüzlü kızının gözleri…

Sütçü sevdanın sekiz on yaşlarında küçük bir kızı vardı. Ana kız iki dağ arsındaki mahallede, penceremiz önünden geçip gideli yıllar olmuştu. Ne ben onlara ciddi bir şey sormuş, ne onlar doğru bir cevap vermemişti hiç.

Mahallede, genelde sabahın erken saatlerinde kadınların çoğu sokağa dökülürdü. Bazen de iki dağ arası açan lavanta çiçeğinin kokusu tandır ekmeği kokusuna karışırdı. Onca kokular arasında bir gün, “ben kimim?” diye sordum kendime. Bu ev, şu iki dağ arası sessizlikteki yaşam, içimdeki dinmeyen çığlık, çağlayan o ses kimindi? Bu yüz, bu eller… Aynada bana yabancı gibi bakan gözler, benim miydi?

Yıllar yılı iki yol ve iki dağ arası gidip gelirken, her Çarşamba pencereden görürdüm onu.

“Süttt! Taze sütüm var!” diyen, kadının sesi beni çağırır gibiydi?

Sütçü Sevda, elleri sabır taşını çatlatan sakinlikle yokuşlu ve merdivenli sokaklarda süt bidonlarını taşırken, onun içinden inlediğini duyumsardım. Bazen de gül yaprağı dudakları kıpır kıpır eder, şükür duaları dilinden düşmezdi? Onu iyi tanımadığım halde nedendir bilinmez, o beni çok sever gibi gözlerimin içine gülümseyerek bakardı. Bazen de merakla sorardı.

“Sen kimin oğlusun yavrum? Annen kim? Anneni tanımıyorsun değil mi? Ama üzülme. Annen yoksa suç senin değil!”

O konuşurken, menekşe gözleri dünyanın tüm güzelliğiyle bakarak gülümserdi. İçimden; “annem sen olur musun? der ve aynı tatlılıkla gülümseyerek bakardım.

“Annemle, babamı hiç tanımıyorum? Galiba ikisi de ölmüşler!” Büyükannem öyle söyledi? Peki, bunun suçu kimin?”

Bazen büyükannem beni doğurmuş zannederdim. Ondan hiçbir zaman yanıt alamayacağım sorularla, annemi bıkıp usanmadan yeniden sorardım ona.

“Annem, senin kadar güzel midir? O yoksa sana mı benziyordu?”

Sütçü Sevda, bir an sessizleşir, sonra öylece dalıp giderdi. Sonra bir düşten uyanır gibi gözlerimin içine bir anne sevecenliğiyle bakar, beyaz beyaz gülümseyerek eğilip ıslak dudaklarıyla anlımdan öperdi. Kirli saçlarımı okşayan o eli ömrüm boyu unutmam mümkün değil. Onun elinin, saçının kokusunu taa uzaktan da olsa tanıyabilirim. Elleri denizlerin köpüğü kadar beyaz, dağ lalesi gibi yumuk yumuşaktı. Parmakları tırnaksız, ince ve narindi. Toprağın bile sertleştiremediği kadar yumuşak, tepeden tırnağa sevgi ve süt kokardı.

Her şey, yıldırım hızıyla geçti!

Onun yanında küçük bir kızı da gelirdi. Kızın adı Nilay’dı. Küçük bedeni susuz çiçekler gibiydi. Yüzü solgun benizli… Yoksulluğun üzerinden bir silindir geçtiği belliydi. Süt bidonların ucundan güçlükle tutmaya çalışırken, kocaman kayalar altında kalan dağ menekşesi gibi ezilirdi.

Ana kız Bağrıyanık mahallesinin yokuşlu yollarında amansızca yaşama savaşımı vermekteydi. Onca yoksulluk arasında hayat her şeye rağmen çok güzel gibi gelirdi.

Sütçü Sevdanın başını örten tülbent altından süzülen altın renkli saçları dalga dalga omuzlarına dökülürken, taçsız kraliçelere benzerdi. Küçük kızın menekşe gözleri, ebruli çiçeklerdendi. Başını taç gibi çevreleyen dağınık sarı saçları yüzünün tek süsüydü. Onların pahalı ve güzel elbiselere hiç ihtiyaçları yoktu. Anne kızından güzel, kız annesinden beyazdı. Sanki bir birini doğuran iki güzellik ve iki aşk arası doğmuş gibiydi?

Yıllar geçse de Sütçü Sevda’yla güzel kızı düşlerimde daha da büyüyerek, onları  düşlerine ortak oluyordum. Her biri öteki yarım gibi olmuştu?

Nilay, Antakya’nın taş sokaklarında annesinin peşi sıra sessizce yürürdü. Annesi benimle konuşurken, o hep yere bakardı. Üzerinde yazlı kışlı hiç değiştirmediği dağ menekşesi desenli mor elbisesi, mavi bir hırkası vardı. Saçları, sonbaharın dağıtıp toz duman ettiği sarı yapraklar gibiydi; bedeni ince sazlıklar gibi yaşama direnmeye çalışırdı. Belli ki, katıksız yediği tandır ekmeği beslemesiydi. Annesi Pazarda sebze, meyve artıklarını toplarken, o utana sıkıla etrafına bakınarak yarı çürük bir elma bulup yerdi.

O zamanlar, yaz kış demeden sokaklarda çisin çisin yağmurlar yağardı. Şimdi o yağmurların üzerinden, yüzyıllar geçmiş gibiydi? Anılar elimde bir kartopu gibi erirken, kendimi görürdüm onların üzüm buğusu gözlerinin ıssızlığında.

Haftanın altı günü bir Perşembeyi ve bir de Sütçü Sevdayı beklerdim. Beklerken, omuzlarıma taşıyamadığım bir ağırlık çökerdi. O gün bu gündür iki dağ arası mahallede, rüzgâr ve toz bulutları arasında tandır ekmeği kokusunu duyumsarım.

Zümrüt gözlü Sütçü Sevda’nın, endamlı bendeni kocaman bir sır saklar gibiydi? Ben dâhil, kimselerin çözemediği bir sırdı bu. Bazen o sırrı çözmeye kalktığımda, kocaman bir adam oluverirdim.
Biberli, tandır ekmeğiyle külde pişmiş patlıcan ve patatesleri onu elinden yerken, bir anne sıcaklığıyla bakar, anlımdan terli terli öperdi. İşte o an tepeden tırnağa kadar ürpererek, “anne!” diyerek içimden boynuna sarılmak gelirdi.

“Hadi itiraf et! Sen benim annemsin işte! Yoksa yanındayken ve birini gördüğünde soğuk terler dökmez, ele güne karşı soğuk görünmeye çalışmazdın. Nedir o içinde sakladığın derin sır, söyle?” diyesim gelirdi.

Sütçü sevda, ne düşündüğümü hissetmiş gibi içinden derin bir ah çekerdi. Bense içimden sormaya devam ederdim.

“Yoksa, uzaklarda olan babama âşık olan o kadın sen miydin? Belki de babamla evlenmiş, ayrılınca bebeğini elinden almışlardır kim bilir? Söyle, hangisi? Senin herkeslerden gizlediğin aşk çoğun kim? Gizlice doğurup, saklamak zorunda kaldığın Cavit ben miyim? Evet, sen annem olmalısın? Hadi İtiraf et, o çocuk ben miyin?”

İki dağ arası evlerde yaşam, bir masalın başlangıcı gibiydi? Yıllar içinde ellerim buza kesiliyor ve susuyorum! Acaba, kaç çocuk vardı benim gibi? Kaç çocuk annesinin adını bile bilmeden ve annesinin rengini, sesini, bakışını, dokunuşunu görmeden, hissetmeden büyüyordu?

Sütçü Sevda’yla kızını düşünürken bin bir çığlıklar geçiyor içimden. Ne onlar benden ayrı ne ben onlardan uzak gibiyim. Üçümüzde bir demet çiçeğin rengi gibi özdeşmişiz, birbirimizi özler gibiydik.

Büyükannem, Ramiye Teyzeyle konuşurken duymuştum. Ah çocukluk aklım, o zamanlar nerden bilebilirdim?

Ramiye Teyze: “duydun mu seninki süt-müt satma bahanesiyle, sıkça geliyormuş mahalleye.”
Büyükannem: “ah komşu sorma! Şeytan diyor ki, yoluna çık herkesin içinde aç ağzını, yum gözünü! Rezil et koy ortaya! İşte ne edersin, Allah korkusu var!”
Ramiye Teze: “doğru… Birde bacının kızı… Kolay mı?”
Büyükannem: “ah ah! Düşman başına vermesin! İşin içinde çocuk olmasa, kapanır giderdi. “Bu bebeğin, anne babası uzakta, annesi yangında ölen bir yeğenimin oğlu” diyerek, bir de yalan söyledik el âleme.
Ramiye teyze: “E, Sevda doğurana kadar ne yaptınız? Hamile kadının karnı belli…
Büyükannem kadının ağzından lafı alarak: “Halime bacımla az çekmedik. Neyse ki karnı fazla büyümemişti. Ama bacımla zorla doğurtmuştuk. Bebeği ona göstermeden aldık. Ona da bebek ölü doğdu dedik ve kapatıverdik. Sonunda Sevda başka kocaya gitti de bacımla rahat bir nefes aldık. Ama Ramiye bacım, kulun olayım aramızda kalsın ne olur?”
Ramiye Teyze; “Aşk olsun Nimet! “Şükret kimse anlamamış. Ama vardığı koca da iyi değilmiş. Ondan da üç kızı olmuş. Aklı Kerem’de kalır tabi.
Büyükannem: “Akılsız oğlum Kerem! Evli barklı ve çocukluydu! Nasılda şeytana uydu!
Ramiye Teyze; “Eee Sevda o zamanlar da daha toy ve taze bir kızdı. İyi senin Sultan gelin duymadı.

Büyükannem; “Aman duymasın da. Duysa, hazır hepsinin yuvası dağılırdı.
Ramiye Teyze; “Duymasın tabi. Ama Sultan, koskoca Rasim ağanın kızı ayol… Oğlun Kerem’in de, işi gücü yoktu. Allah için onların sayesinde eli ekmek gördü. Madem teyzekızına âşıktı, başta ağanın kızına yanaşmayacaktı ya, neyse…
Büyükannem: “Ne yapayım Sevda da cahildi. Allah korusun! Şimdi duyulsun; hem oğlumun hem de onun yuvası dağılır. Ama Kerem uzaklarda şükür. İyi ki buradan göçüp gitti. Cavit de babasını bilmez zaten. Ancak ömür boyu bunu odan gizlemek kolay mı sanıyorsun.
Ramiye teyze: “Haklısın Komşu. İşin çok zor… Aman Allah korusun! Kimsenin kurulu düzeni bozulmasın, nede dağılsın yuvası. İstemem! Ne yaparsın, deli Sevda da bir cahillik etti. Babası onu bir çulsuza verdi de (….) belasını buldu! Şimdi kendisi çalışıp, herifine bakıyormuş iyi mi. Adam da içki, kumar dayak… Yine de yazık! Çok yazık! İnsan bir yandan da acıyorım. Oğlu burnunun dibinde… Bilmiyor.
Büyükannem: “biliyor ama sanki o da oğlan da bir şeyler sezinliyorlar gibi? Biraz da oğlana fazla yanaşıp, bir şey sezerse diye korkarım. Ama çok ileri giderse, onu bu mahalleye gelmez ederim valla!

Tam bu sırada sokaktan: Sütçü sevda geçmekteydi. “Süt taze sütüm var! Alan yok mu?”
Bense, heyecanla penceredeki yerime çoktan geçmiştim. Sütçü Sevda’yla kızına sevgiyle el sallayarak seyrediyordum. Nilay annesinin eteklerinden tutunmuş, pencere ardında bana bakarak beyaz beyaz gülümsüyordu.
Ramiye Teyzeyle büyükanneme döndüm. “Benim annemle babam yokmu? Büyükanne, beni yoksa sen mi doğurdun?”

Büyükannem, öfkeyle suratını buruşturmaktan yüzü kızıla boyanmıştı.

“Dememiş miydim? Baban çoook uzaklarda,annen de öldü yavrum diyerek, bir süre benzer şeyler söyleyip durdu. Ama artık onu duymuyordum. Köşe başında kaybolan Sütçü Sevda İle kızının ardından baka kalmıştım.

Yıllar yılı Sütçü Sevda’yla kızını düşününce, hangi kavganın arasında olursam olayım duru göller gibi sakinleşiveririm. Soğuk otel odalarında yalnız, geceleri o kokunun içinden yavaş yavaş gelen hiç tanımadığım annemin sureti beliriverir. Tüm kadınların süeti Sütçü Sevda’nın yüzü olurdu birden. O an birden bire çocuklaşıveririm. Ama fazla tutamam o hayali. Her defasında bir kuş tüyü gibi elimden uçuverir.

Onları unutmak mümkün değildi. Orada iki dağ arası evlerde yaşam, Sütçü Sevda’nın ellerine benzerdi.
Şiirle mavi arası bir yaşam… Nerede olursam, kaç yaşımda olursam olayım süt diyen bir kadının sesi duysam, peşi sıra koşasım gelir. Sonra denizler daha da mavileşir, dağlar eğilir, gökyüzü pembeleşiverir.

Onların ardına koşar adım giden çocukluğum, yağmur yüklü bir buluta benzerdi. Bir kelebek kadar narin Nilay kızının etekleri rüzgarda uçuşurken, annemi onun gözlerinde arardım. Her baharda, kışta ve yazda Sütçü Sevda’nın sesini duyumsarım hala…

Süt!!! Taze sütüm var!!! Alan yok mu?

*****

Sütçü Sevda Film Hikayelerim Kitabımdan bir alıntı), 8. Ağus. 2015

Hatice Elveren Peköz

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s